ISO 27001 คืออะไร — สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่มทำ ISMS
เมื่อองค์กรต้องการพิสูจน์ว่ามีระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูลที่เป็นมาตรฐานสากล ISO/IEC 27001 คือมาตรฐานที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดทั่วโลก บทความนี้อธิบายทุกสิ่งที่ต้องรู้ก่อนเริ่มต้นทำ ISMS ตั้งแต่นิยาม ขั้นตอน ค่าใช้จ่าย ไปจนถึงความเชื่อมโยงกับกฎหมายไทย
ISO/IEC 27001:2022 คืออะไร
ISO/IEC 27001:2022 คือมาตรฐานสากลที่กำหนดข้อกำหนดสำหรับการจัดตั้ง นำไปใช้ บำรุงรักษา และปรับปรุง ระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ (Information Security Management System — ISMS) อย่างต่อเนื่อง เผยแพร่โดย International Organization for Standardization (ISO) ร่วมกับ International Electrotechnical Commission (IEC) [1]
มาตรฐานนี้เป็นเวอร์ชันล่าสุดที่ปรับปรุงจากฉบับปี 2013 โดยองค์กรที่ถือใบรับรองฉบับเดิมต้องเปลี่ยนผ่าน (migrate) มายังฉบับ 2022 ภายในวันที่ 31 ตุลาคม 2025 มิฉะนั้นใบรับรองเดิมจะหมดอายุ [2]
วัตถุประสงค์หลักของ ISO 27001 คือการรักษา CIA Triad ได้แก่:
- Confidentiality — ความลับ: ข้อมูลเข้าถึงได้เฉพาะผู้ที่ได้รับอนุญาต
- Integrity — ความถูกต้อง: ข้อมูลไม่ถูกแก้ไขโดยไม่ได้รับอนุญาต
- Availability — ความพร้อมใช้งาน: ข้อมูลพร้อมให้เข้าถึงเมื่อต้องการ
ISMS คืออะไร — หัวใจของ ISO 27001
ISMS (Information Security Management System) คือ กรอบการทำงานเชิงระบบ ที่ครอบคลุมนโยบาย กระบวนการ บุคลากร และเทคโนโลยี เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงด้านความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศขององค์กร [1]
ISO 27001 ใช้โมเดล Plan-Do-Check-Act (PDCA) เป็นกลไกในการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง:
| ขั้นตอน | กิจกรรมหลัก |
|---|---|
| Plan (วางแผน) | กำหนดขอบเขต ISMS, ประเมินความเสี่ยง, เลือกมาตรการควบคุม |
| Do (ปฏิบัติ) | นำนโยบายและมาตรการไปปฏิบัติจริง, อบรมบุคลากร |
| Check (ตรวจสอบ) | ตรวจสอบภายใน (Internal Audit), ทบทวนโดยผู้บริหาร (Management Review) |
| Act (ปรับปรุง) | แก้ไขข้อบกพร่อง, ปรับปรุงมาตรการให้ทันสมัย |
Annex A Controls — 93 มาตรการใน 4 หมวด
ISO 27001:2022 ปรับโครงสร้างมาตรการควบคุม (controls) จากเดิม 114 controls ใน 14 domains (ฉบับ 2013) เหลือ 93 controls ใน 4 หมวดหลัก ดังนี้ [3]:
| หมวด | จำนวน Controls | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| Organizational (องค์กร) | 37 | นโยบายความปลอดภัย, การบริหารสินทรัพย์, ความสัมพันธ์กับซัพพลายเออร์ |
| People (บุคลากร) | 8 | การคัดกรองบุคลากร, ความตระหนักรู้, ข้อตกลงรักษาความลับ |
| Physical (กายภาพ) | 14 | การควบคุมการเข้าถึงพื้นที่, ความปลอดภัยของอุปกรณ์ |
| Technological (เทคโนโลยี) | 34 | การควบคุมการเข้าถึงระบบ, การเข้ารหัส, ความปลอดภัยของเครือข่าย |
Controls ใหม่ที่เพิ่มในฉบับ 2022
ฉบับ 2022 เพิ่ม 11 controls ใหม่เพื่อรองรับภัยคุกคามสมัยใหม่ ได้แก่ [3]:
- A.5.7 Threat Intelligence — การรวบรวมข่าวกรองภัยคุกคาม
- A.5.23 Information Security for Cloud Services — ความปลอดภัยสำหรับบริการคลาวด์
- A.5.30 ICT Readiness for Business Continuity — ความพร้อมด้าน ICT สำหรับความต่อเนื่องทางธุรกิจ
- A.7.4 Physical Security Monitoring — การเฝ้าระวังความปลอดภัยทางกายภาพ
- A.8.9 Configuration Management — การบริหารจัดการ Configuration
- A.8.10 Information Deletion — การลบข้อมูล
- A.8.11 Data Masking — การปกปิดข้อมูล
- A.8.12 Data Leakage Prevention — การป้องกันข้อมูลรั่วไหล
- A.8.16 Monitoring Activities — กิจกรรมการเฝ้าระวัง
- A.8.23 Web Filtering — การกรองเว็บ
- A.8.28 Secure Coding — การเขียนโค้ดอย่างปลอดภัย
ขั้นตอนการทำ ISO 27001 — จาก Gap Analysis สู่ Certification
ขั้นตอนที่ 1: Gap Analysis (วิเคราะห์ช่องว่าง)
ประเมินสถานะปัจจุบันขององค์กรเทียบกับข้อกำหนด ISO 27001 เพื่อระบุจุดที่ต้องปรับปรุง ขั้นตอนนี้ควรดำเนินการโดยผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ด้าน IT Audit เพื่อให้ได้ภาพรวมที่ถูกต้อง
ขั้นตอนที่ 2: Risk Assessment (ประเมินความเสี่ยง)
ระบุสินทรัพย์สารสนเทศ ภัยคุกคาม ช่องโหว่ และประเมินระดับความเสี่ยง จากนั้นเลือก controls ที่เหมาะสมจาก Annex A มาจัดทำ Statement of Applicability (SoA) [2]
ขั้นตอนที่ 3: Implementation (นำไปปฏิบัติ)
- จัดทำนโยบายและขั้นตอนปฏิบัติ (Policies & Procedures)
- ติดตั้งมาตรการควบคุมทางเทคนิค (Technical Controls)
- อบรมพนักงานให้เข้าใจบทบาทหน้าที่
- ดำเนินการตามแผนจัดการความเสี่ยง (Risk Treatment Plan)
ขั้นตอนที่ 4: Internal Audit (ตรวจสอบภายใน)
ตรวจสอบว่า ISMS ดำเนินการตามข้อกำหนดหรือไม่ ผู้ตรวจสอบภายในต้องเป็นอิสระจากกระบวนการที่ตรวจ ขั้นตอนนี้มักใช้เวลา 2–4 สัปดาห์ขึ้นอยู่กับขนาดองค์กร
ขั้นตอนที่ 5: Management Review (ทบทวนโดยผู้บริหาร)
ผู้บริหารระดับสูงทบทวนผลการดำเนินงาน ISMS รวมถึงผล Internal Audit เพื่อตัดสินใจเรื่องทรัพยากรและการปรับปรุง
ขั้นตอนที่ 6: Certification Audit (การตรวจรับรอง)
ดำเนินการโดยหน่วยงานรับรอง (Certification Body — CB) แบ่งเป็น 2 ขั้นตอน [2]:
- Stage 1 (Document Review): ตรวจสอบเอกสาร นโยบาย SoA และความพร้อมของ ISMS
- Stage 2 (On-site Audit): ตรวจสอบการปฏิบัติจริง สัมภาษณ์บุคลากร ตรวจหลักฐาน
หากผ่านทั้งสองขั้นตอน องค์กรจะได้รับ ใบรับรอง ISO 27001 ซึ่งมีอายุ 3 ปี โดยต้องรับการตรวจติดตาม (Surveillance Audit) ทุกปี
ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
ค่าใช้จ่ายในการทำ ISO 27001 แตกต่างกันตามขนาดองค์กร ขอบเขต ISMS และวิธีการดำเนินงาน จากข้อมูลหลายแหล่งสรุปได้ดังนี้ [4][5]:
| ขนาดองค์กร | ค่าใช้จ่ายปีแรก (โดยประมาณ) |
|---|---|
| องค์กรขนาดเล็ก (ไม่เกิน 50 คน) | USD 12,000 – 60,000 (ประมาณ 420,000 – 2,100,000 บาท) |
| องค์กรขนาดกลาง (50–250 คน) | USD 35,000 – 100,000 (ประมาณ 1,200,000 – 3,500,000 บาท) |
| องค์กรขนาดใหญ่ (มากกว่า 250 คน) | USD 100,000 ขึ้นไป (ประมาณ 3,500,000 บาทขึ้นไป) |
ค่าใช้จ่ายหลักประกอบด้วย:
- ค่าที่ปรึกษา (Consultant) — หากไม่ดำเนินการเอง
- ค่าเครื่องมือและเทคโนโลยีที่ต้องเพิ่มเติม
- ค่า Certification Audit จากหน่วยงานรับรอง
- ค่าฝึกอบรมพนักงาน
- ค่า Surveillance Audit ประจำปี (ปีที่ 2 และ 3)
ความเชื่อมโยงกับมาตรฐานเว็บไซต์ สกมช. พ.ศ. 2568
เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2568 สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช./NCSA) ได้ประกาศ มาตรฐานการรักษาความมั่นคงปลอดภัยสำหรับเว็บไซต์ พ.ศ. 2568 ในราชกิจจานุเบกษา โดยบังคับใช้กับหน่วยงานของรัฐ หน่วยงานควบคุมหรือกำกับดูแล และหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ (CII) [6]
นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2568 คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบ กรอบแนวทางการดำเนินการสร้างความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ให้กับหน่วยงานของรัฐ โดยระบุว่าหน่วยงานของรัฐควรมีการใช้แนวทางมาตรฐาน ISO/IEC 27001 หรือ NIST Cybersecurity Framework ในการออกแบบ พัฒนาและบำรุงรักษาระบบ [7]
สิ่งนี้หมายความว่าองค์กรที่มีใบรับรอง ISO 27001 อยู่แล้วจะมีความได้เปรียบอย่างมากในการปฏิบัติตามมาตรฐาน สกมช. และสามารถใช้เป็นหลักฐานแสดงความพร้อมด้านความมั่นคงปลอดภัยได้ทันที
ใครควรทำ ISO 27001
- หน่วยงานรัฐ — ตามกรอบแนวทาง สกมช. ที่ ครม. เห็นชอบ
- สถาบันการเงิน — ธปท. กำหนดให้มีมาตรฐานความปลอดภัยสารสนเทศ
- บริษัทเทคโนโลยี / SaaS — ลูกค้าองค์กรมักร้องขอใบรับรอง ISO 27001
- ผู้ให้บริการด้าน Healthcare — ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA
- องค์กรที่ต้องการเข้าตลาดต่างประเทศ — ISO 27001 เป็นมาตรฐานที่ยอมรับทั่วโลก
ITSL ช่วยองค์กรได้อย่างไร
ITSL มีบริการที่รองรับทุกขั้นตอนของการทำ ISO 27001:
- IT Audit & Gap Analysis — ประเมินสถานะปัจจุบันเทียบกับ ISO 27001
- ISO 27001 Consulting — ให้คำปรึกษาตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงได้รับใบรับรอง
- CISSP Training — อบรมบุคลากรให้มีความรู้ด้านความปลอดภัยสารสนเทศระดับสากล
แหล่งอ้างอิง
- ISO/IEC, “ISO/IEC 27001:2022 — Information security, cybersecurity and privacy protection — Information security management systems — Requirements,” International Organization for Standardization, 2022. https://www.iso.org/standard/27001
- Secureframe, “The ISO 27001 Certification Process: A Step-by-Step Guide,” 2025. https://secureframe.com/hub/iso-27001/certification-process
- DataGuard, “ISO 27001 Controls: Overview of all measures from Annex A,” 2025. https://www.dataguard.com/iso-27001/annex-a
- DPO Consulting, “How Much Does ISO 27001 Certification Cost? A Complete Breakdown (2026),” 2026. https://www.dpo-consulting.com/blog/iso-27001-certification-cost
- Sprinto, “How much does ISO 27001 Certification cost in 2026?,” 2026. https://sprinto.com/iso-27001/certification-cost
- สกมช., “มาตรฐานการรักษาความมั่นคงปลอดภัยสำหรับเว็บไซต์ พ.ศ. 2568,” ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 305 ง, 16 กันยายน 2568. https://wss.sth.sh
- NCSA Thailand, “กรอบแนวทางการดำเนินการสร้างความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ให้กับหน่วยงานของรัฐ,” มติ ครม. 2 กันยายน 2568. https://www.facebook.com/NCSA.Thailand